NOLS spoorlijn Assen - Gasselternijveen 13.09.2020

De spoorlijn Gasselternijveen - Assen was een voormalige spoorverbinding tussen beide plaatsen. De spoorlijn is aangelegd door de NOLS (Noordoosterlocaalspoorwegmaatschappij) en op 15 juni 1905 geopend. De spoorlijn maakte als zijtak deel uit van het NOLS-netwerk dat zich uitstrekte van Zwolle tot aan de haven van Delfzijl.

Het personenvervoer werd per 4 mei 1947 gestaakt, omdat er bij NS een gebrek was aan treinen. Al het beschikbare materieel werd ingezet om op primaire lijnen een tweeuursdienst te onderhouden. Hierdoor was er geen materieel beschikbaar voor enkele secundaire lijnen. De dienst werd in eerste instantie tijdelijk vervangen door een busdienst, hoewel gevreesd werd voor een afname van de kwaliteit, vanwege de slechte staat van de autowegen. Vanaf 15 december 1950 werd de trein definitief vervangen door de bus.

Tot 26 mei 1967 reden er nog dagelijks goederentreinen van Zwolle via Assen en Gasselternijveen naar Stadskanaal. Daarna gaan deze treinen via Onnen en Veendam rijden. De stations van Gasselternijveen, Gasselte en Gieten worden dan vanuit Stadskanaal bediend. Tot in de jaren 70 was exportslagerij Udema in Gieten de belangrijkste klant voor het goederenvervoer, toen het bedrijf aangaf niet meer van de diensten van de NS gebruik te willen maken, werd de lijn gesloten.

Tussen 1975 en 1977 is er geprobeerd van de lijn een museumspoorlijn te maken. Hiervoor is een vereniging, de Noordnederlandse Spoorbaan Assen-Rolde (NMM) opgericht. In 1976 werd dit de Stichting NMS. Na drie jaar kon men echter onvoldoende kapitaal vergaren voor deze plannen en kwam het einde van de spoorlijn nabij.

De spoorlijn is in 1977 geheel opgebroken. In de Asserstraat tussen Rolde en Gieten zijn ter hoogte van de Eexterhalte in 2007 bij de reconstructie van de weg weer rails in de weg gelegd ter herinnering aan de spoorlijn. Andreaskruizen ter weerszijden geven de suggestie van een heuse spoorwegovergang.

In 2003 werd een voormalige goederenloods nabij station Assen gesloopt.

Begin 2017 is rondom de grote verbouwing van Station Assen de laatste kilometer spoor, tussen de aansluiting ten noorden van het station en het station zelf, opgebroken.


Op 13 september 2020 ben ik opzoek gegaan naar restanten van deze spoorlijn, en ik begon mijn reis bij het station van Assen.
Op de locatie waar de spoorlijn aftakte van het hoofdspoor zijn de eerste foto's gemaakt waar achter een rij bomen, duidelijk een bocht te zien is waar de aftakking begon van deze spoorlijn.

Een stukje verderop in Assen, kruiste de spoorlijn de Lonerstraat. Op het tracé van de oude spoorlijn ligt nu een fietspad genaamd Oud Spoorpad. Erg toepasselijke naam natuurlijk voor dit fietspad.

Bij Balloo komen we opnieuw het voormalige tracé tegen, deze keer in de vorm van een wandelpad, genaamd: Wandelspoor.
Het tracé kruist hier de Tumiloboslaan.

Als we doorrijden naar de stationsstraat in Rolde komen we daar het eerste spoor gebouw tegen. Het voormalige station van van Rolde. Het stationsgebouw is een standaardontwerp van de NOLS wat in meerdere plaatsen voor kwam. Tegenwoordig is het station in gebruik als woonhuis met een riante tuin op de plaats waar vroeger het emplacement lag.

Net buiten rolde komen we nog een mooi tastbaar stukje herinnering tegen, in de Koelandsdijk ligt namelijk nog een stukje spoor in het asfalt, en is verder richting Rolde en de andere kant op richting Eext duidelijk het tracé zichtbaar. Een bijzonder stukje, aangezien het in Nederland zelden voorkomt dat een stukje spoor blijft liggen in een spoorwegovergang, waarvan de rest van het spoor is opgebroken.

We gaan weer een stukje verder naar Anderen, waar ook het tracé weer duidelijk herkenbaar is aan beide kanten van de Nijend.

De meeste herinneringen aan deze spoorlijn komen we tegen in het plaatsje Eext.
We beginnen bij het stationsgebouw, een opvallend gebouw wat er staat sinds 1924, toen is namelijk de standaard Abri vervangen.
Tegenwoordig is het in gebruik als woonhuis en receptie van camping de Schaepvolte.

Als we verder het terrein van de camping op lopen komen we terecht op het voormalige emplacement van station Eext.
Hier vinden we nog voor-oorlogse NS treinen terug.
Als eerste zien we Blokkendoos-rijtuig mC 9037 die hier sinds 1969 staat en rijtuig A 8514 die sinds 1972 hier staat. Ze zijn geschilderd in het groen met een goudkleurige bies, en vormden ooit de recreatieruimte. Anno 2020 ziet het er niet naar uit dat ze nog altijd gebruikt worden als recreatieruimte.

Nog een stukje verder op de camping komen we de andere 2 rijtuigen tegen, die ingebouwd zijn en gebruikt worden als Kantine/Bar.
Dit is het Blokkendoosrijtuig C 8512 en het D-trein rijtuig AB 7544 die hier sinds begin 1971 staan.
Leuk detail van alle 4 de rijtuigen is dat ze naar deze locatie zijn gebracht via de toen nog bestaande sporen en nu dus op de originele sporen van het emplacement staan waar de sporen altijd al hebben gelegen.

Zodra we het campingterrein weer aflopen de stationsstraat op komen we een heuse spoorwegovergang tegen met andreaskruizen.
Het stukje spoor wat hier ligt is in 2007 herlegd als snelheidsbeperkende regel voor het verkeer.

Voor de laatste foto's gaan we naar een mooi stukje natuur bij Gasselte. Er is hier een voetgangersbrug te vinden over het oude tracé van de spoorlijn, het wordt ook wel "Ravijnzicht" genoemd, iets wat heel begrijpelijk is wanneer je de foto's ziet.
De bovenste twee foto's zijn genomen vanaf de brug, de andere twee vanaf het voormalige tracé.

Met deze foto's zijn we aan het einde gekomen van dit stukje spoorlijn en de restanten ervan.

Helaas had ik geen tijd meer voor het stukje tussen Gasselte en Gasselternijveen. 

Wellicht dat de andere NOLS spoorlijnen een andere keer op de foto worden gezet, wanneer ik weer in de buurt ben.